TANTE ANNE

De foto ging de hele familie rond. Tante Anne was er apetrots op.

Samen met Heintje Davids op de foto, dat kon niemand haar nadoen.
Ze was sowieso al een uniek exemplaar met haar hazenlip en bochel. Nu heet dat schisis en scoliose. Maar in haar geboortejaar 1892 was het gladstrijken van fysieke imperfecties nog niet doorgedrongen. Drie jaar later corrigeerde het Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam gratis haar hazenlip. Een ontsierend litteken en een hangende onderlip werden souvenirs waarnaar mijn kinderogen bleven staren. Nog steeds kan ik de natte afdruk op mijn wang voelen als ik aan haar denk.

Tante Anne groeide op in het Sint-Luciagesticht voor verwaarloosde meisjes in Rotterdam. Haar dagen bracht ze door in de naaikamer. De avonden werden gevuld met handwerken. Van de verdiensten zag ze nooit iets terug.
   Haar broertje, mijn vader, kwam in het Sint Laurentiusgesticht terecht. Iedere dag slaag met de karwats, een gevlochten leren zweep die de broeders zonder mededogen hanteerden. Toen hij zestien jaar was, wist hij te ontkomen aan tucht en orde en monsterde als bordenwasser aan op een schip van de Holland Amerika Lijn.    

Tante Anne werd klaargestoomd voor dienstbode wat goed van pas kwam toen mijn vaders eerste vrouw door somberte werd bevangen. Het woord depressie lag toen nog niet op ieders lip bestorven.  Maandenlang lag ze in de verduisterde slaapkamer.
   Fier nam tante Anne de opvoeding van de kinderen ter hand. Vervuld van apenliefde voor “haar” kroost breide ze borstrokken tegen de kou. Een vastgemaakte veiligheidsspeld met daaraan bengelend een medaille van Maria moest ze beschermen tegen onheil in het leven.

“Ouwe meut”, riepen mijn twee halfbroers en twee halfzussen toen zij hun kinderlijke onbevangenheid inruilden voor schaamte over de gebochelde gestalte van tante Anne wier handelskenmerk uitgroeide tot afgezakte rokken en spillebenen, gestoken in stevige stappers. Ze bleef onverstoorbaar, haar lichaam was haar door God geschonken, zo hadden de nonnen van het liefdesgesticht haar ingeprent.

Decennia later verkreeg ze via de katholieke kerk een hofjeswoning. Als je als kind een knikker aan de ene kant van haar woonkamer neerlegde, rolde hij door de afhellende vloerplanken vanzelf naar de andere kant. Overal slingerden haak- en breinaalden in het rond. Haar bontgekleurde gehaakte pannenlappen deed Tante Anne steevast met een triomfantelijke blik cadeau aan ons allemaal. Dat die vervolgens tussen de schoenpoetsspullen terechtkwamen, vertelden we haar maar niet. We voerden braaf een toneelstukje vol o’s en a’s op.

Tante Anne was ook een podiumdier.

Onverschrokken beklom ze het podium van de bejaardensoos, las haar gedichten voor, blikte fier de zaal in en veegde af en toe langs haar mond. Ze maakte nog steeds te veel speeksel aan, maar dat deerde haar niet. Als ze haar gezicht in een grimas vertrok, was ze ervan verzekerd dat het publiek in een lachsalvo uitbarstte. We kregen de verhalen in geuren en kleuren te horen. Aan tante Anne is een groot komiek verloren gegaan. 


In Heintje Davids zag ze haar tweelingziel. De dag dat deze variétéartieste de bejaardensoos bezocht, stond voor tante Anne gelijk aan het Heilig Doopsel. Nu zou ze eindelijk zelf furore gaan maken en toetreden tot de artiestenwereld. Heintje zou haar vast introduceren.
   Het liep anders. Een ingelijste foto van haar genoeglijk onderonsje met Nederlands bekendste grappenmaakster van die tijd kreeg tussen de Mariabeelden een ereplek in haar woonkamer.

Vijf decennia later vouw ik een brief open, aangetroffen in een doos vol spullen van een hoogbejaard familielid. ‘Lieve mevr. Paaij. Ik zal u niet gauw vergeten en uw gedichtjes zal ik goed bewaren. Ik hoop u nog eens te ontmoeten. Veel liefs en een kus van Heintje Davids. Dag schat.’     
  

 

 

 

 

 

Het heintjedavidseffect raakt net zoals Tante Anne nooit verloren.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Visit Us On TwitterCheck Our FeedVisit Us On FacebookVisit Us On LinkedinVisit Us On Instagram
Spring naar toolbar